Şiirde Kafiye ve Redif

2012-10-03 13:14:00

Bu yazımızda sizlere 9. sınıf konusus olan şiirde biçimin kafiey ve redif konuları işleyeceğiz.

Redif

REDİF     Mısra sonlarında yazılışları, okunuşları, anlamları ve görevleri aynı olan eklerin, kelime ve kelime gruplarının tekrar edilmesine "redif" denir.

Örnek-1 Bizim elde bahar olur, yaz olur.
Göller dolu ördek olur, kaz olur.
Sevgi arasında yüz bin naz olur.
Suçumu bağışla, ben sana kurban. (Ercişli Emrah) Örnek-2 Bu ıslıkla uzayan, dönen, kıvrılan yollar,
Uykuya varmış gibi görünen yılan yollar
Başını kaldırarak boşluğu dinliyordu.
Gökler bulutlanıyor, rüzgar serinliyordu. (F. Nafiz Çamlıbel) KAFİYE (UYAK)

Mısra sonlarındaki yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları ve görevleri farklı kelimelerin, eklerin benzerliğine kafiye denir.

Yanıp tutuşmadan aylarca yummadım gözü,
Nücuma sor ki, bu kirpikler uyku görmüş ?  (Mehmet Akif ERSOY) KAFİYE ÇEŞİTLERİ 1) Yarım Kafiye

     Tek ses benzerliğine dayanan kafiyedir.

Örnek-1 Ben çektiğim kimler çeker
Gözlerim kanlı yaş döker
Bulanık bulanık akar
Dağlarım seliyim şimdi (Kul Mustafa) Örnek-2 İstedim kendimi bu göle atam
Elimi uzatıp yavruyu tutam Örnek-3 Üstümüzden gelen boran kış gibi 
Şahin pençesinde yavru kuş gibi 
Seher sabahında rüya düş gibi 
Çağıta bağırta aldı dert beni 2) Tam Kafiye

     İki ses benzerliğine dayanan kafiye türüdür.

Örnek-1 Yollarda kalan gözlerimin nurunu yordum,
Kimdir o, nasıldır diye rüzgarlara sordum,
Hulyamı tutan bir büyü var onda diyordum
(Y. Kemal Beyatlı) Örnek-2 Sen miydin o afet ki dedim, bezm-i ezelde
Bir kanlı gül ağzında ve mey kasesi elde,
Bir sofrada içtik, ikimiz aynı emelde,
Karşımda uyanmış gibi bir baktı sarardı. (Yahya Kemal Beyatlı) Örnek-3 On atlıya karar verdim yını 
Yenice sevdaya salmış bını 
El yanında yakar gider kını 
Tenhalarda gülüşünü sevdiğim. 3) Zengin Kafiye

     Üç ya da daha çok ses benzerliğine dayanan kafiye türüdür.

Örnek-1 Ertesi gün başladı gün doğmadan yolculuk,
Soğuk bir mart sabahı.. Buz tutuyor her soluk     (Faruk Nafiz Çamlıbel) Örnek-2 Baygın bir ihtizaz ile bi-huş akar dere,
Sahillerinde çocuklar uzanmış çemenlere. (Orhan Seyfi Orhon) Örnek-3 Miskin Yunus biçareyim 
Baştan ayağa yareyim 
Dost ilinden avareyim 
Gel gör beni aşk neyledi    (Yunus Emre) 4) Cinaslı Kafiye

    Anlamları ayrı, fakat yazılış ve okunuşları aynı olan kelime ve kelime gruplarının mısra sonunda tekrarı ile oluşan kafiyedir.

Örnek-1 Niçin kondun a bülbül
Kapımdaki asmaya
Ben yarimden vazgeçmem
Götürseler asmaya Örnek-2 Bilmem ki yaz mı gelmiş
Niçin açmış gül erken
Aklımı kayıp ettim
Nazlı yarim gülerken Örnek-3 Kendin çöz kendin tara                       Bağ bana 
Değmesin el başına                             Bahçe sana bağ bana
Ben yarime kavuştum                         Değme zincir kâr etmez
Darısı el başına                                    Zülfün teli bağ bana KAFİYE ŞEMASI

Mısraların son seslerine bakılarak bir dörtlüğün kafiye düzeni çıkarılır. Kafiye düzenlerinin, mısralarının son seslerindeki düzene göre çeşitleri vardır.

1. Düz Kafiye:   "a a a b"   "bbbc"   "cc"   "a a b b"   olmalı. İftardan önce gittim Atik-Valde semtine
Kaç defa geçtiğim bu sokaklar, bugün yine,
Sessizdiler, Fakat Ramazan maneviyyeti
Bir tatlı intizara çevirmiş sukuneti 2.  Çapraz Kafiye: "a b a b"   "cdcd" olmalı. Hayran olarak bakarsınız da
Hülyanızı fetheder bu hali
Beş yüz sene sonra karşınızda
İstanbul fethinin hayali 3.Sarma Kafiye: "a b b a"   "cddc" olmalı. İhtiyar, elini bağrına soktu,
Dedi ki: "İstanbul muhasara
Başlarken aldığım gaza yara
İçinden çektiğim bu oktu. Tags: Şiirde Kafiye, Şiirde Redif, Kafiye Çeşitleri, Şiirde Uyak, Redif Nedir, Kafiye Nedir, Uyak Nedir

6539
0
0
Yorum Yaz